Οι μεγάλοι, λένε, έρωτες

Λένε για τους ''μεγάλους έρωτες''. Ναι, ''μεγάλοι έρωτες'' σε εισαγωγικά όχι για να πω πως είναι δήθεν μεγάλοι έρωτες,μα γιατί έχει πια καθιερωθεί θαρρώ σαν έκφραση. ''Οι μεγάλοι έρωτες'', όπως λέμε οι ''μεγάλες προσδοκίες'', οι ''μεγάλες δυνάμεις'' και οι ''Μεγάλες Αντίλλες''. Γιατί τι θα 'ταν οι έρωτες μόνοι τους; Άλλο να 'χεις ζήσει έρωτες κι άλλο ''μεγάλους έρωτες''. Πιο μεστό, πιο πιασάρικο, πιο λογοτεχνικό ακόμη.

Οι ''μεγάλοι έρωτες'' εξάλλου δεν είναι μόνο πια μια έκφραση. Είναι σύμβολο. Και είναι κι ιστορία και φιλολογία. Πολλή φιλολογία. Γραφές και γραφές και παραμύθια και μύθοι και άρθρα (ακόμα και τούτο ένα τέτοιο άρθρο-δε θα 'θελα να-είναι). Θυμάστε εκείνο το ζευγάρι; Αχ, είχε ζήσει ένα μεγάλο έρωτα. Τόσο μεγάλος..και μπορεί να χωρέσει τελικά κάπου;

Λένε κι άλλα για τους μεγάλους έρωτες. Λένε πως δε γίνονται ποτέ πολιτισμένες σχέσεις και πως δεν ξυπνάνε στο ίδιο κρεβάτι. Μοιραία η κατάληξή τους, οι ειδικοί ερωτολόγοι μας λένε πως καμία τύχη δεν έχουν. Δε θα ζήσουν μαζί, δε θα ξυπνήσουν δίπλα δίπλα αγκαλισμένοι. Ουφ την πατήσαμε! Μα ένα ''μεγάλο έρωτα'' θέλουμε να ζήσουμε και πάλι μόνοι θα 'μαστε; Πάλι στον άσσο;

Και τι είναι δηλαδή αυτό που φέρνει αυτό το χώρια, το ποτέ μαζί; Μπορεί να φταίνε οι ωροσκόποι αλλά όσοι έχουμε τα ζώδια γραμμένα μια άλλη εξήγηση θέλουμε μήπως και το μυστήριο λυθεί. Τις πταίει;

Από το Πρωινό Άστρο στον Ελληναρά

via yannisritsos.gr

Ένα από τα αγαπημένα μου ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου-κι ένα από τα πιο γνωστά του-είναι το Πρωινό Άστρο γραμμένο για την κόρη του, Έρη, όταν αυτή ήρθε στον κόσμο. Το Πρωινό Άστρο είναι ένας πατρικός μονόλογος, ξέχειλος από τρυφερότητα και στοργή, χωρίς όμως να κρύβει από το παιδί τα δεινά της ανθρωπότητας. Στα παιδιά εξάλλου, λένε, πρέπει να μιλάμε πάντα με ειλικρίνεια.

Στη Χιροσίμα, κοριτσάκι,

είταν κάτι παιδάκια, κοριτσάκι,

είταν κάτι μανούλες, κοριτσάκι,

– όχι, δε θέλω να σου πω –

είταν κάτι παιδάκια, κοριτσάκι…

Το πορφυρό ρόδο του Καΐρου

Το 1985 ο Woody Allen σκηνοθετεί το Πορφυρό ρόδο του Καΐρου. Μια ταινία που έχει μέσα της μια ακόμη ταινία, κάτι σα μια μπάμπουσκα. O Allen φέρνει αντιμέτωπες τη φαντασία με την πραγματικότητα, το παραμύθι με την άχαρη καθημερινότητα. 

Στα χρόνια της οικονομικής ύφεσης του Μεσοπολέμου η Σεσίλια, μια φτωχή σερβιτόρα στο Νιου Τζερσι παντρεμένη μ' έναν αλκοολικό σύζυγο που της τρώει τα λεφτά στα ζάρια, περνά τον ελεύθερο της χρόνο και ξεχνάει τις έγνοιες της στο σινεμά. Κάθε απόγευμα βρίσκεται εκεί και παρακολουθεί το Πορφυρό ρόδο του Καΐρου, γοητευμένη και μαγεμένη από τη ζωή που διαδραματίζεται στο σελιλόιντ. Την πέμπτη φορά όμως που θα βρεθεί εκεί, ο Τομ Μπάξτερ, ένας από τους ήρωες της ταινίας- αρχαιολόγος, ποιητής και εξερευνητής όπως του αρέσει να συστήνεται- απλά κάνει ένα βήμα έξω από την οθόνη και αρπάζει τη Σεσίλια ερωτευμένος και τρελαμένος, με τους υπόλοιπους ρόλους να κοιτάνε εμβρόντητοι.

Η Σεσίλια βρίσκεται πια με τον ήρωα που έβλεπε απλά στο πανί. Ξαφνιασμένη, αφήνεται να ζήσει το όνειρο και έναν έρωτα κινηματογραφικό. Μα ναι! Είναι πραγματικά αυτό που λέμε κινηματογραφικός έρωτας. Κάπου εκεί εμφανίζεται και ο ηθοποιός που ενσαρκώνει τον ήρωα της ταινίας Τομ Μπάξτερ, φοβούμενος μη γίνουν τίποτα παρεξηγήσεις εξαιτίας του σωσία του που κυκλοφορεί ελεύθερος (και ερωτευμένος να μην ξεχνάμε!). 

το καρέ

via national geographic.com

  

 Είδα μια κοπέλα στο δρόμο, που είχε τα μαλλιά της ένα υπέροχο καρέ. Μ' έπιασε εκείνη τη στιγμή μια ακατανίκητη επιθυμία να πάω να κόψω τα μαλλιά μου καρέ κι εγώ, αλλά ήταν μία το βράδυ και διανυκτερεύοντα κομμωτήρια δυστυχώς δεν έχουμε ακόμα, να κάνουμε την τρέλα μας πράξη εκείνη ακριβώς τη στιγμή που θα μας γίνει το κλικ στο μυαλό. 

   Το καρέ το λατρεύω, αν και η παιδική μου ηλικία θα μπορούσε να γίνει η πιο εύλογη αιτία για να το μισήσω, καθώς ήταν το δικό μου statement κούρεμα από τα τέσσερα και σ' όλο το δημοτικό και εδώ πρέπει να πω, πως με κούρευε η μαμά μου.

Είναι κάτι στιγμές...

Είναι κάτι στιγμές που μοιάζουν με διαμαντάκια.Διαμαντάκια μικρά και αστραφτερά.Διακριτικά και ντελικάτα.Δε φωνάζουν με την παρουσία τους, παρά αιωρούνται σε κάποιο λαιμό και του δίνουν ένα απαλό φως. Έχουν αυτή τη συγκλονιστική ομορφιά της απλότητας.

Κι είναι κάποιες στιγμές ντελικάτες και ανάλαφρες κι αυτές. Που δεν φωνάζουν ‘’είμαι εδώ, πρόσεξέ με’’. Και σίγουρα δεν είναι οι στιγμές που θα ‘χεις μετά να διηγείσαι σε φίλους εκστασιασμένος.(Μπορεί όμως να γράψεις γι’ αυτές εκστασιασμένος). Είναι οι στιγμές-διαμαντάκια που δεν έχουν πυροτεχνήματα, αλλά μια γλυκιά ανατριχίλα, ανεπαίσθητη.

Μια τέτοια στιγμή, διαμαντένια ήρθε την περασμένη Δευτέρα. Στις 2 του Νοέμβρη.

Λεωφορείον ο Πόθος

Τους πέτυχα μέσα στο δεκάρι που πήγαινε στο σταθμό.Κάθονταν όρθιοι στο διάδρομο ανάμεσα στις θέσεις ακουμπώντας πίσω τις πλάτες τους.Οι ώμοι τους αγγίζονταν τόσο απαλά και ανάλαφρα σα φύλλο που χορεύει στο αεράκι. Δεν κοιταζόντουσαν·είχαν στραμμένα το πρόσωπά τους προς τα παράθυρα και κοιτούσαν έξω χωρίς να μιλάνε σαν να παρατηρούσαν τη διαδρομή, σαν να ‘ναι η γκρίζα Εγνατία το πιο ενδιαφέρον θέαμα.Δεν άκουσα λέξη απ’ τα χείλη τους μέχρι την Αριστοτέλους που κατέβηκαν, τα χέρια τους όμως τα χαν απλωμένα στο σιδερένιο δοκάρι της θέσης, αυτό που στηριζόμαστε για να μην πέσουμε. Τα ‘χαν απλωμένα και οι παλάμες τους ήταν η μια πάνω στην άλλη και δεν άφησαν ούτε λίγο η μία την άλλη παρά μόνο η μία σηκώθηκε για λίγα δευτερόλεπτα για να στρώσει μια ατίθαση μπούκλα στο πρόσωπο το διπλανό.

Κι ας μου βγει και σε κακό...

Αποχαιρετάμε και τον Αύγουστο, το μήνα που αν ήταν άντρας είμαι σίγουρη θα τον ερωτευόμουν τρελά και απόλυτα.Θες γιατί είναι ανέμελος, γιατί είναι ρομαντικός, γιατί είναι και καυτός αλλά και αέρινος εκεί που πρέπει...Έχει πάντως όλο το πακέτο και εμείς απλά αφηνόμαστε να τον βιώνουμε νωχελικά και αισθησιακά όπως του αξίζει (και μας αξίζει)

Για τον-σε λίγο σας κουνάω το μαντίλι-Αύγουστο γράφουμε πολλά και τραγουδάμε ακόμα περισσότερα.Δε θέλω να κάνω παράθεση όλων των διηγημάτων, ποιημάτων, τραγουδιών, μελωδιών που υπάρχουν. Θα αναφερθώ όμως στον ίσως πιο διάσημο αυγουστιάτικο ''ύμνο'', τον Αύγουστο του Νίκου Παπάζογλου.

Το έντεχνο και το άτεχνο

Που λες, τι είναι τέχνη τελικά;

Ποιος είναι άξιος και ποιος ανάξιος;

από την ιστοσελίδα του MUSICPAPER

Λοιπόν,αν προκηρύσσεται λόγου χάριν μια εργασιακή θέση, όπου απαιτούνται δυο, τρία, δέκα προσόντα αντικειμενικά κάποιος θα τα 'χει όλα, κάποιος τα μισά, κάποιος δε θα 'χει τίποτα. Τον βρήκαμε λοιπόν τον κατάλληλο.

Με ποια προσόντα και κριτήρια κρίνουμε όμως έναν καλλιτέχνη τη στιγμή που η έννοια της ''τέχνης'' από μόνη της είναι αφηρημένη; Και λίγο παραπέρα τι είναι το ποιοτικό και τι το μη ποιοτικό στην τέχνη;

Μεταξωτά η αγάπη μου μαντίλια μου κεντά...

Λένε, ότι οι παλιές εποχές ήταν πιο ρομαντικές, πιο αγνές, πιο αθώες.Μπορεί και να ταν. Γεννημένη στη δεκαετία του '90 και μεγαλωμένη στα 00s θέλω να υπερασπιστώ το τώρα. Εμείς δεν είμαστε ρομαντικοί δηλαδή;

Δυστυχώς όμως η πραγματικότητα δε με συνδράμει στο ελάχιστο. Και ίσως να επιβεβαιώνονται οι παλιοί που λατρεύοντας φυσικά με ευλάβεια τη δική τους εποχή και γενιά μιλούν για χρόνια που ο ρομαντισμός ήταν κι αυτός στοιχείο της ατμόσφαιρας μαζί με το οξυγόνο, το άζωτο κι όλα τ' άλλα απαραίτητα για την αναπνοή μας, για την ίδια μας τη ζωή.Ρούφαγες αέρα και γέμιζες τα κύτταρά σου λυρισμό.

Όμορφη Πόλη

Όταν ήμουν στο γυμνάσιο, είχαμε στήσει μια πολύ όμορφη χορωδία χάρη στο μερακλή μουσικό του σχολείου μας.Οι περισσότεροι από εμάς με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ασχολούμασταν με τη μουσική.

Είχαμε να περηφανευόμαστε, ότι οι δικές μας γιορτές και εκδηλώσεις σε εθνικές επετείους και άλλες ευκαιρίες ήταν πάντα πιο ενδιαφέρουσες και ιδιαίτερες σε σχέση με του άλλου γυμνασίου-λυκείου της πόλης.

Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινό...

Καθόμασταν στο λιμάνι και κοιτούσαμε ως απέναντι εκεί που είναι το Μέγαρο Μουσικής.Δεν ξεχώριζαν και πολλά·ήταν βράδυ.Διακρίνονταν καθαρά όμως τα κόκκινα φώτα της νέας παραλίας.Μια κόκκινη αλυσίδα φωτός παράλληλα με την ακτή.Μια κόκκινη λάμψη μέσα στο σκοτάδι.

''Της πάνε της Θεσσαλονίκης τα κόκκινα φώτα...'' μου είπε. ''Το λέει και ο Καββαδίας...Κάτω από φώτα κόκκινα κοιμάται η Σαλονίκη...''

Ὢ σῶμα τοῦ καλοκαιριοῦ...

Καλοκαίρι στην Ελλάδα.Θάλασσα και φως.Άπλετο φως,αλήτικο να μη μπορείς να το σταματήσεις πουθενά και να τρυπώνει,μέσα από τις γρύλιες στα παράθυρα,κάτω από το γείσο του πλατύγυρου καπέλου και μέσα στο πιο στενό σοκάκι του νησιού.Κι είναι η ομορφιά μεγάλη,γιατί όλα βρίσκονται σε ρυθμούς ξέφρενους αψηφώντας τη ζέστη,που έχει συμμαχήσει με τη νωθρότητα.Ναι!τ’ αγαπάμε τα καλοκαίρια για χίλιους δυο λόγους,μα κυρίως γιατί είναι η εποχή,που σου δίνει την απόλυτη ελευθερία και η ελευθερία είναι το μεγαλύτερο αγαθό για έναν άνθρωπο,που θέλει να είναι ευτυχισμένος.Τα ελληνικά καλοκαίρια λοιπόν εμπνέουν και εξαιτίας τους ήταν,που γράφτηκαν και μερικά από τα ωραιότερα ποιήματα του 20^ου αιώνα.Αυτά,που ακόμα κι αν δεν είσαι δίπλα στη θάλασσα τα διαβάζεις και ως δια μαγείας βρίσκεσαι σ’ ένα ψηλό βράχο,που τη βάση του σιγοτρώει το κύμα,ενώ το αεράκι σου φιλάει το πρόσωπο.

Σ' αγαπώ σαν το γέλιο του Μάη

Σήμερα απλά θα φλυαρήσω.Ναι,γιατί σήμερα μπήκε ο Μάης και είναι (μαζί με τον Αύγουστο) ο αγαπημένος μου μήνας.Όχι πολύ κρύο πια,ούτε και πολύ ζέστη,να ψάχνουμε μια σκιά να δροσίσουμε το λιωμένο μας κορμί.Έχει λουλούδια παντού,έχει ένα προμήνυμα ‘’έρχεται το καλοκαίρι’’ ,έχει βέβαια και εξεταστική(αυτό το κάνω γαργάρα προς το παρόν…),έχει και μια μέρα αργία,οπότε ναι,ναι!είναι προνομιούχος μήνας.Κάτι λοιπόν το ανοιξιάτικο αεράκι,κάτι η γύρη και οι μελισσούλες,κάτι που όλα βρίσκονται στην αναγέννησή τους,οι καλλιτέχνες εμπνέονται κι αυτός ο μήνας υπήρξε τελικά η αφορμή για ‘’haute couture’’

Αν δεν καούμε εμείς πώς θα γενούν τα σκοτάδια λάμψη;

''Η πιο όμορφη θάλασσα''

Θα γνωρίζετε μάλλον την έκφραση: ‘’Ουδείς προφήτης στον τόπο του’’.Κι είναι πράγματι όχι και λίγες οι περιπτώσεις πολλών επιστημόνων,καλλιτεχνών και γενικά μεγάλων προσωπικοτήτων,που η πατρίδα τους τους ‘’έδιωξε’’ με τον τρόπο της και τους ανάγκασε να ξεδιπλώνουν το ταλέντο τους στην ξενιτιά.

Ένας πολύ μεγάλος ποιητής,που η πατρίδα του στάθηκε απέναντι του σαν εχθρός,έτοιμος να τον πυροβολήσει ήταν ο Ναζίμ Χικμέτ από τη γείτονα Τουρκία.Η τουρκική υπηκοότητα,του αφαιρέθηκε λόγω πολιτικών πεποιθήσεων το 1951 και δεν την ανέκτησε παρά μόνο μετά το θάνατό του.

Κοιμήσου, εσύ ομορφούλα μου, κοιμήσου

Τον ύπνο φέρνω σου απ' αστέρια μακρινά

Ύπνο γλαυκόμαυρο  σε χρώματα βελούδινα

Κοιμήσου, εσύ ομορφούλα μου, κοιμήσου

στο προσκεφάλι σου η καρδιά μου ξαγρυπνεί

νάνι μου, εσύ.

(Από το:Νανούρισμα μτφ:Γιάννης Ρίτσος)