Noir καλοκαιρινά βράδια

Τα καλοκαιρινά βράδια δε τα λες και μυστηριώδη, ειδικά αν ζεις καταμεσής του θεσσαλικού κάμπου με τη ζέστη να μη σου αφήνει και πολλά περιθώρια για οποιαδήποτε δράση, ακόμη και σκέψη. Το καυτό σκοτάδι δεν κρύβει το παραμικρό,δεν είναι σαν την υποβλητική και επιβλητική παγωμένη ατμόσφαιρα του χειμώνα, σαν τον κρύο αέρα που σ' αναγκάζει να τυλίξεις το παλτό σου πιο σφιχτά πάνω στο κορμί. Κι ούτε υπάρχει κανένας αέρας να σφυρίζει άγρια ανάμεσα στα δέντρα, να ξεσκίζει τα κλαδιά, να κάνει τα παραθυρόφυλλα να τρίζουν. Κι έτσι, μ' όλα τούτα,σκεφτόμουν τι βιβλίο να ταιριάζει σε αυτή την κάπως πιο ράθυμη ατμόσφαιρα του καλοκαιριού, που δε μας γεννά κανένα μυστήριο, καμια ιδιαίτερη ιστορία δεν τρέφει.

Τα βιβλία του καλοκαιριού είναι μια ιστορία από μόνα τους. Τα παίρνουμε μαζί μας στην παραλία δίπλα στο κύμα, ίσως να μας συντροφεύσουν σε κάποιο πλοίο, σε κάποιο λεωφορείο, σε κάποιο σταθμό των τρένων ενώ από κάτω μας βράζει ο τόπος, ίσως στην αυλή που καθόμαστε δίπλα στο γιασεμί με το μεθυστικό άρωμα. Πάνε παντού τα βιβλία το καλοκαίρι και γι' αυτό θέλουμε κάτι ιδιαίτερο, να σπάει την πηχτή ζέστη, να φτιάχνει άλλους κόσμους, να 'ναι αυτό που θα φέρει το αίνιγμα στον πυρωμένο καλοκαιρινό κόσμο. Τι άλλο θα ήταν καταλληλότερο από ένα νουάρ μυθιστόρημα; Και μάλιστα ένα ελληνικό νουάρ μυθιστόρημα;

Το ομολογώ πως δεν ήμουν φαν του νουάρ και ούτε έχω διαβάσει αμέτρητα από τούτα τα μυθιστορήματα. Όταν ρούφηξα κυριολεκτικά το Μαύρο τραγούδι της Μασσαλίας του Ζαν Κλοντ Ιζζό, τότε μπήκα στον κόσμο του νουάρ, στον κόσμο των παθών και του μυστηρίου, της νύχτας και των τραγικών ηρώων. Για το νουάρ, γράφονται πολλά. Μα κυρίως όσα γράφονται επιχειρούν να το διαχωρίσουν από το αστυνομικό μυθιστόρημα, εκεί δηλαδή που το έγκλημα και μόνο αυτό θα βρίσκεται σε πρώτο πλάνο.

Στο νουάρ συναντάμε συνήθως μια μοιραία γυναίκα, μια femme fatale,μια γυναίκα σύμβολο του πειρασμού και της ίντριγκας, κάποιον detective που ψάχνει τις ζωές των ηρώων ως τα έγκατά τους, μυστηριώδη ατμόσφαιρα, φυσικά νεκρούς, έναν ή και περισσότερους και ξεχασμένα πάθη, ιστορίες από το παρελθόν που έρχονται να δώσουν μια άλλη διάσταση και ένα καινούριο νόημα στο παρόν. Συνήθως καταλήγει το νουάρ μυθιστόρημα σ' ένα τέλος τραγικό, μακριά από οποιοδήποτε happy end.

Το μαύρο τραγούδι της Μασσαλίας #bookhangover

Το μαύρο τραγούδι της Μασσαλίας-Ζαν Κλοντ Ιζζό

εκδόσεις:Πόλις

Το νουάρ είναι το μαύρο.Το μαύρο επέλεξε κι ο Ιζζό για να χρωματίσει αυτό του βιβλίο. Κι όμως είναι ένα μαύρο που λάμπει σαν να ΄χει περαστεί πάνω από χρυσαφί που το κάνει να στραφταλίζει.

Στο μαύρο τραγούδι της Μασσαλίας ο Ιζζό φτιάχνει το ωραιότερο πορτρέτο της Μασσαλίας. Ίσως αυτό να ακούγεται οξύμωρο αν σκεφτούμε, ότι μιλάει για όλα τα σοβαρά προβλήματα αυτής της πόλης. Το οργανωμένο έγκλημα, το ρατσισμό και το ναζισμό, τη φτώχεια, τη βία. Πόσο όμορφη μπορεί να είναι μια πόλη που βράζουν τα σπλάχνα της από το κακό; Κι όμως αν αφού ολοκλήρωσα την ανάγνωση αυτού του βιβλίου με ρωτούσε κάποιος ''Ποια πόλη της Γαλλίας, θα ήθελες να επισκεφθείς;'' θα απαντούσα χωρίς δεύτερη σκέψη ''Τη Μασσαλία''

Η απάντηση στο παράλογο (#bookhangover)

Όταν οι νεκροί χορεύουν

''Από εκεί προέρχεται όλη η δυσπιστία μου για τη μέθοδο των λογικών συμπερασμάτων.Είπα στη δικηγόρο μου να μη σε προσλάβει αν πρώτα δε σιγουρευτεί ότι ήσουν απολύτως παράλογος, φίλε''

Σε μια χώρα εντελώς παράλογη ποιος είναι ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπίσεις την τρέλα; Μα να είσαι παράλογος κι εσύ. Ο Paco Ignacio Taibo II γράφει για το Μεξικό των αρχών της δεκαετίας του '90 στο background μιας αστυνομικής ιστορίας.Ο μονόφθαλμος ντετέκτιβ Έκτορ Μπελασκοαράν Σαϋν προσλαμβάνεται από την ακτιβίστρια, νέα δικηγόρο Μαρισέλα Καλντερόν Γκαλβάν για να βρει ένα νεκρό. Ναι, καλά διαβάσατε, ένα νεκρό. Έναν νεκρό, που πίνει μπύρες και χορεύει στις ντισκοτέκ του Σαν Αντρές.

Αγάπες και μίση (the book edition)

Η ζέστη των τελευταίων ημερών μου έχει καταφέρει σοβαρά πλήγματα. Μην ξεχνάμε, ότι βρίσκομαι και σε μια από τις πιο ζεστές πόλεις της Ελλάδας. Λάρισα. Η πιο ''hot'' πόλη. (Αυτό πάρτε το και μεταφορικά.)

Ενώ λοιπόν το θερμόμετρο σκαρφαλώνει επικίνδυνα, οι αντιστάσεις πέφτουν επίσης επικίνδυνα ειδικά όταν το βράδυ δε μπορείς να κοιμηθείς εξαιτίας του καύσωνα και αρχίζεις τις δεήσεις για να φυσήξει ένα αμυδρό δροσερό αεράκι.

Με τέτοια ζέστη λοιπόν δεν το κρύβω πως ό,τι πιο έντονο μπορώ να κάνω είναι να ατενίζω ταβάνι και να σκέφτομαι. Και το χειρότερο είναι πως σκέφτομαι ό,τι πιο άσχετο μπορεί να φανταστεί ο ανθρώπινος νους.

Ενώ λοιπόν ελπίζω, παρά τις αντίθετες μετεωρολογικές προβλέψεις πως κάποια στιγμή θα δροσιστούμε κι εμείς οι ξεροψημένοι Λαρισαίοι κατά τη διάρκεια προσεκτικής παρατήρησης ταβανιού σκεφτόμουν τα βιβλία που είχα φάει κόλλημα, τα βιβλία που έχω διαβάσει παρά πολλές φορές, τα βιβλία που με άφησαν αδιάφορη και αυτά που παράτησα είτε ήδη στο ξεκίνημα, είτε ακόμα και λίγες σελίδες πριν το τέλος.

Και ξεκινάω με βιβλία που έχω διαβάσει πολλές φορές. Κι όταν λέω πολλές, το εννοώ.

Ινές, ψυχή μου...

Όταν διάβασα τον τίτλο ''Ινές ψυχή μου'' ομολογώ, πως πίστεψα ότι κρατούσα στα χέρια μου κάποιο μυθιστόρημα τύπου σαπουνόπερα απ' αυτά που είναι σαν καθημερινά, κλαψιάρικα και ''γεμάτα ίντριγκα και πάθος'' σίριαλ. Και καθώς τώρα τελευταία έχω το κακό χούι να μη διαβάζω ούτε την περίληψη του οπισθόφυλλου άρχισα να καταλαβαίνω με τι έχω να κάνω μόνο αφού διάβασα τις πρώτες σελίδες.

Η Χιλιανή Ιζαμπέλ Αλιέντε μας προϊδεάζει ήδη από το ξεκίνημα ''Το έργο αυτό είναι προϊόν φαντασίας, αλλά οποιαδήποτε ομοιότητα με γεγονότα ή πρόσωπα της κατάκτησης της Χιλής δεν είναι τυχαία''. Επίσης στο τέλος του βιβλίου παραθέτει βιβλιογραφία συμπεριλαμβάνοντας πολλά έργα για την ιστορία της Χιλής όπως και κάποια ιστορικά μυθιστορήματα καθώς όπως γράφει η Αλιέντε η ίδια η λογοτεχνική της πράκτορας την προειδοποίησε πως χωρίς βιβλιογραφία ό,τι μας αφηγείται αυτό το βιβλίο δε θα μοιάζει παρά με παθολογική φαντασία.

Και δεν είναι ψέματα αυτό. Έχουμε ουσιαστικά να κάνουμε με ένα ιστορικό μυθιστόρημα. Η ιστορία της Ινές Σουάρεθ , της φτωχής ράφτρας από την Εξτρεμαδούρα της Ισπανίας είναι σίγουρο υλικό για ένα συναρπαστικό βιβλίο. Κι ίσως αν δεν τυπωνόταν στα φύλλα ενός βιβλίου, αν η Αλιέντε δε μας παρέθετε στο τέλος δυο-τρία βιβλία-πηγές της ζωής της Ινές όλα τα γεγονότα να έμοιαζαν περισσότερο με κάτι αστικούς μύθους που αποδεικνύονται φούσκες ή με θρύλους που πάντα συνοδεύουν τη μνήμη των προσώπων που στιγμάτισαν με την παρουσία τους το μέλλον μια χώρας και ενός πολιτισμού.

Το κορίτσι με το σκουλαρίκι

Ποιο είναι αυτό το κορίτσι;
Και γιατί κοιτάζει έτσι;

Το κορίτσι με το σκουλαρίκι, ένας από τους διασημότερους πίνακες του Βερμέερ ήταν πάντα από τους αγαπημένους μου.Χωρίς κάποιο ιδιαίτερο λόγο. Απλώς μου άρεσε η αίσθηση που μου άφηνε όταν τον κοιτούσα.

Αυτό το βλέμμα του κοριτσιού.

Το βιβλίο που έγινε αιωρούμενο σωματίδιο

via:women reading tumblr

Αγαπούσα και αγαπάω τόσο τα βιβλία. Μικρή όταν ήμουν πολύ συχνά κατέληγα να κοιμάμαι μ’ ένα βιβλίο στο μούτρο, έτσι όπως διάβαζα ξαπλωμένη. Τώρα απλά το αφήνω πλάι στο μαξιλάρι μου, όταν τα μάτια αρχίσουν να βαραίνουν.

Ήταν και μερικά βιβλία, που τα διάβαζα ξανά και ξανά γιατί η μία φορά δεν αρκούσε και γιατί κάθε ανάγνωση μ’ έκανε να νιώθω μια απίστευτη ζεστασιά και οικειότητα.Σαν να γνώριζα από χρόνια όχι μόνο τους ήρωες, αλλά και το συγγραφέα, αυτόν τον ίδιο τον άνθρωπο που τους έπλαθε.Ήταν εκστατικές αυτές οι στιγμές.

Πώς να κρυφτείς απ' τα παιδιά;

- Μπορεί στ’ αλήθεια, παππού, να πετάξει καμιά φορά ο άνθρωπος; - ρώτησα.

- Σαχλαμάρες ! – είπε η Μυρτώ.

- Μπορεί. Αν περάσουν πενήντα, ίσως εκατό χρόνια, μπορεί να γίνει κι αυτό. Τώρα έχουμε Γενάρη του 1936, μπορεί ως το Γενάρη του 1986 οι άνθρωποι να πετάνε κοντά στον ήλιο, χωρίς όμως να ξεκολλάνε τα φτερά τους.

- Ούουου, ως τότε τι να το κάνουμε; - λέει η Μυρτώ. Εμείς θα είμαστε γριές κι έτσι κι αλλιώς δεν θα μπορούμε να πετάμε.

Ο παππούς τη μάλωσε πως είναι εγωίστρια. Αν σκέφτονταν όλοι έτσι, δεν θα ’χε γίνει καμία ανακάλυψη στον κόσμο. Οι επιστήμονες δεν θα κουράζονταν να βρουν τούτο ή εκείνο, αφού, ώσπου να τελειοποιηθεί η εφεύρεσή τους, αυτοί θα έχουν πεθάνει.

(Το καπλάνι της βιτρίνας)

Το καπλάνι της βιτρίνας.Το πρώτο από τα βιβλία της Άλκη Ζέη που διάβασα.

Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινό...

Καθόμασταν στο λιμάνι και κοιτούσαμε ως απέναντι εκεί που είναι το Μέγαρο Μουσικής.Δεν ξεχώριζαν και πολλά·ήταν βράδυ.Διακρίνονταν καθαρά όμως τα κόκκινα φώτα της νέας παραλίας.Μια κόκκινη αλυσίδα φωτός παράλληλα με την ακτή.Μια κόκκινη λάμψη μέσα στο σκοτάδι.

''Της πάνε της Θεσσαλονίκης τα κόκκινα φώτα...'' μου είπε. ''Το λέει και ο Καββαδίας...Κάτω από φώτα κόκκινα κοιμάται η Σαλονίκη...''